Sera za Jarida

Sera hizi ziliidhinishwa na Dkt. Grace Msofe, Mwenyekiti wa TLA, tarehe 8 Oktoba 2026, na zinatumika kuanzia Juzuu 1 Na. 1.

1. Ufikiaji huria

SJLIS ni jarida la ufikiaji huria kikamilifu. Kila makala ni bure kusoma, kupakua, kuchapisha na kushirikisha tangu siku inapochapishwa. Wasomaji hawahitaji kujisajili, kujiunga wala kulipa.

Hakuna ada kwa waandishi. Hakuna gharama za kuwasilisha, kuchakata wala kuchapisha (ada za kuchakata makala).
Hakuna kipindi cha kuzuia. Makala huwekwa mtandaoni mara moja yanapochapishwa, kama ukurasa wa wavuti wenye ikisiri na kama PDF ya maandishi kamili.
Matumizi upya. Wasomaji wanaweza kutumia upya makala chini ya leseni iliyoelezwa katika sehemu ya 2, mradi waandishi na jarida watambuliwe ipasavyo.

Ufikiaji huria unaunga mkono dhamira ya TLA ya upatikanaji wa taarifa kwa wote, na hurahisisha kupatikana, kusomwa na kunukuliwa kwa makala za waandishi wa Kitanzania na Kiafrika.

2. Hakimiliki na leseni

Waandishi hubaki na hakimiliki ya makala zao. Wanaipa SJLIS haki ya uchapishaji wa kwanza, na makala huchapishwa chini ya leseni ya Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Kile leseni inachoruhusu. Mtu yeyote anaweza kunakili, kushirikisha na kurekebisha makala kwa madhumuni yoyote, ikiwemo matumizi ya kibiashara, mradi awatambue waandishi na SJLIS, aweke kiungo cha leseni na aeleze kama mabadiliko yalifanywa.
Kile waandishi wanachoipa TLA. Haki isiyo ya kipekee ya kuchapisha, kunakili, kuhifadhi na kusambaza makala katika muundo wowote, na kuipeleka kwenye huduma za uorodheshaji na hazina.
Matumizi upya na mwandishi. Waandishi wanaweza kutumia upya makala yao bila kuomba ruhusa, na wanaweza kuweka toleo lililochapishwa kwenye hazina ya taasisi yao au tovuti binafsi, wakiitaja SJLIS kama mchapishaji wa awali.
Maudhui ya wahusika wengine. Waandishi lazima wawe na ruhusa kwa michoro, majedwali au picha zozote ambazo hawakuzitengeneza, na lazima watambue vyanzo hivyo ndani ya makala.
Kwenye kila makala. Leseni na mstari wa hakimiliki (“© mwaka Mwandishi/Waandishi”) huonekana kwenye ukurasa wa makala na ndani ya PDF.

3. Maadili ya uchapishaji

SJLIS hufuata Core Practices za Committee on Publication Ethics (COPE) na hutumia chati mtiririko za COPE inaposhughulikia tuhuma za utovu wa maadili. Wahariri, wahakiki na waandishi wote wanatarajiwa kutenda kwa uaminifu, haki na usiri.

Wahariri

Huamua kuhusu mswada kwa kuzingatia ubora wake, uhalisia, umuhimu kwa wigo wa jarida na ripoti za wahakiki pekee, kamwe si kwa uraia, jinsia, dini, taasisi au mitazamo ya kisiasa ya waandishi.
Hutunza siri ya miswada na utambulisho wa wahakiki.
Hawashughulikii mswada wowote ambao wana mgongano wa maslahi nao, kwa mfano makala yao wenyewe au ya mfanyakazi mwenza wa karibu, mwanafunzi au ya idara yao. Mjumbe mwingine wa bodi ndiye hufanya maamuzi ya kihariri.
Makala za wahariri au wajumbe wa bodi (pamoja na viongozi wa TLA) hupitia uhakiki uleule usiotaja majina, unaosimamiwa na mhariri asiye na mgongano wa maslahi.

Wahakiki

Hukubali uhakiki iwapo tu wana utaalamu na wanaweza kuukamilisha ndani ya wiki nne.
Hutangaza mgongano wowote wa maslahi, na hukataa iwapo wanaweza kuwatambua waandishi.
Huuchukulia mswada kama siri: hawaushirikishi, hawatumii matokeo yake ambayo hayajachapishwa, wala hawaupakii kwenye zana za umma, zikiwemo huduma za akili mnemba zalishi.
Hutoa maoni yasiyo na upendeleo na yenye kujenga pamoja na sababu, na huonyesha kazi muhimu ambazo waandishi hawajazinukuu.

Waandishi

Huwasilisha kazi halisi pekee ambayo haijawahi kuchapishwa na haiko kwenye uhakiki katika jarida jingine.
Huorodhesha kama waandishi wale tu waliotoa mchango mkubwa, na huwatambua wengine wote waliosaidia.
Hutangaza ufadhili wote na mgongano wowote wa maslahi kwenye ukurasa wa kichwa.
Hupata ridhaa ya hiari baada ya kuelezwa na kibali cha kimaadili kwa utafiti unaohusisha watu, na hutunza siri ya data za washiriki.
Huripoti data kwa uaminifu na huziweka tayari kwa mhariri anapoziomba.
Hufichua matumizi yoyote ya zana za akili mnemba zalishi katika uandishi au uchambuzi kwenye sehemu ya mbinu au shukrani. Zana za akili mnemba haziwezi kuorodheshwa kama waandishi.
Humjulisha mhariri mara moja iwapo watagundua kosa kubwa katika makala yao iliyochapishwa.

Utovu wa maadili, masahihisho na uondoaji wa makala

Kushughulikia malalamiko. Mtu yeyote anaweza kuripoti tuhuma za utovu wa maadili kwa Mhariri Mkuu, zikiwemo kubuni data, kughushi, wizi wa kitaaluma, uchapishaji wa marudio, migogoro ya uandishi au migongano ya maslahi isiyotangazwa. Mhariri huchunguza kwa siri, akifuata mwongozo wa COPE, na huwapa waandishi nafasi ya kujibu kabla ya uamuzi wowote.
Masahihisho. Kosa kubwa lisiloathiri hitimisho hurekebishwa kwa kuchapisha sahihisho lililounganishwa na makala.
Uondoaji wa makala. Makala zenye matokeo yasiyoaminika, wizi wa kitaaluma au utovu mkubwa wa maadili huondolewa. Makala hubaki mtandaoni, ikiwa na alama ya wazi “Imeondolewa”, pamoja na taarifa inayoeleza sababu.
Rufaa. Waandishi wanaweza kukata rufaa dhidi ya uamuzi wa kihariri mara moja, kwa maandishi kwa Mhariri Mkuu, ndani ya siku 30. Rufaa hushughulikiwa na mhariri ambaye hakuhusika katika uamuzi wa awali.

4. Wizi wa kitaaluma na uhalisia

Kila mswada hukaguliwa kwa ufanano kwa kutumia Turnitin au iThenticate wakati wa tathmini ya awali, kabla ya kutumwa kwa wahakiki. Miswada yenye wizi wa kitaaluma haihakikiwi.

Kinachohesabiwa kama wizi wa kitaaluma. Kutumia maneno, mawazo, data au michoro ya mtu mwingine bila kumtambua. Hii inajumuisha kujiibia (kutumia upya sehemu kubwa za maandishi yaliyochapishwa ya mwandishi mwenyewe bila kuyanukuu) na uchapishaji wa marudio (kuwasilisha utafiti uleule kwa jarida zaidi ya moja).
Jinsi ripoti inavyosomwa. Mhariri husoma ripoti ya ufanano badala ya kutegemea asilimia moja pekee. Ufanano wa jumla unaozidi 20%, au unaozidi 5% kutoka chanzo kimoja, huchunguzwa kwa makini. Mfanano katika orodha ya marejeo, manukuu na misemo ya kawaida ya mbinu hauhesabiwi dhidi ya mwandishi.
Kabla ya uchapishaji. Mwingiliano mdogo unaweza kurudishwa kwa mwandishi ili aandike upya na anukuu ipasavyo. Wizi mkubwa wa kitaaluma husababisha kukataliwa, na mhariri anaweza kuijulisha taasisi ya mwandishi.
Baada ya uchapishaji. Wizi wa kitaaluma unaogunduliwa katika makala iliyochapishwa hushughulikiwa chini ya kanuni za masahihisho na uondoaji wa makala katika sehemu ya 3.
Matoleo ya awali. Makala ya kongamano, sura ya tasnifu au nakala ya awali (preprint) inaweza kuendelezwa kuwa makala, mradi imepanuliwa kwa kiasi kikubwa na toleo la awali limenukuliwa na kutangazwa kwenye ukurasa wa kichwa.

5. Uhifadhi na utunzaji wa kudumu

SJLIS huhakikisha kila makala iliyochapishwa inapatikana kwa kudumu. Kila toleo huhifadhiwa katika angalau sehemu mbili nje ya tovuti ya TLA, ili lidumu hata tovuti ikibadilika au ikiacha kupatikana mtandaoni.

Tovuti ya jarida. Kila toleo na makala hubaki mtandaoni kwenye anwani yake ya kudumu ya wavuti, pamoja na PDF yake.
Kuweka kwenye hazina. Kila toleo huwekwa, linapochapishwa, kwenye hazina huria ya muda mrefu: hazina ya kitaasisi ya chuo kikuu cha Tanzania au Zenodo.
Amana ya kisheria. Nakala za kila toleo hupelekwa kwenye Maktaba Kuu ya Taifa ya Bodi ya Huduma za Maktaba Tanzania.
Vitambulisho vya kudumu. TLA inajisajili na Crossref ili kila makala ipate DOI, ambayo huhakikisha unukuu unaendelea kufanya kazi hata anwani ya wavuti ikibadilika.
Huduma ya uhifadhi wa kudumu. Baada ya mwaka wake wa kwanza, jarida litajiunga na huduma maalum ya uhifadhi wa kidijitali kama PKP PN, LOCKSS au CLOCKSS.
Kujihifadhia. Waandishi wanaweza kuweka PDF iliyochapishwa kwenye hazina yoyote, kama ilivyoelezwa katika sehemu ya 2.

6. Faragha

Majina na anwani za barua pepe zinazoingizwa kwenye fomu ya uwasilishaji hutumika kwa kazi za kihariri za jarida pekee na hazishirikishwi kwa madhumuni mengine yoyote. Tazama sera ya faragha.